Hoe weet je wie het gezag heeft?
Of vader in beeld is, zegt iets over contact. Of hij gezag heeft, staat ergens anders. "Bij de aanmelding is het gecheckt." Dat hoor ik vaak. Maar wat staat er dan in het dossier? Een vinkje, of het bewijs? Het gezag stel je vast met een bron, zoals het gezagsregister. Dat kan op twee manieren: in het gezagsregister, of bij de gemeente in de Basisregistratie personen. Het gezagsregister is gratis. Daarin staan alleen de wijzigingen die een rechter heeft aangebracht. Bij de gemeente vraag je, met een machtiging van de ouder, een uittreksel op waarop het gezag staat. Gezag met bewijs, niet met een vinkje.
Een van de ouders geeft geen toestemming. Wat dan?
Bij een jongere van 12 tot 16 jaar mag je in twee situaties toch hulp bieden zonder toestemming van de ouders:
- als de hulp kennelijk nodig is om ernstig nadeel voor de jongere te voorkomen, of
- als de jongere de hulp weloverwogen blijft wensen, ook nadat de ouders die geweigerd hebben.
Let op wat er in die tweede situatie staat. Die gaat uit van een weigering. Dus van ouders die gevraagd zijn. Daar gaat het in de praktijk vaak mis.
Mijn cliënt is vijftien en wil niet dat zijn ouders het weten. Mag ik hem helpen?
Dat hangt af van de situatie en van je afweging. Begin bij de vraag: wat maakt dat hij dit niet wil vertellen? Gaat het om schaamte, om ruzie of om veiligheid? Dat vraagt telkens iets anders van je. Onderzoek samen met hem of en hoe zijn ouders toch betrokken kunnen worden. Is de jongere onveilig, dan volg je de meldcode. En wat je ook besluit: leg je afweging vast.
Wat leg je vast in het dossier?
Het besluit, met wat je hebt afgewogen. Wie heeft het gezag, en hoe weet je dat? Wie heeft toestemming gegeven? Wat heb je gedaan toen die toestemming uitbleef, en waarom? Wat in je hoofd staat, staat niet op papier. En dat bestaat dus niet op het moment dat je verantwoording moet afleggen.