Deze week een zeer ernstige zaak waarin een jeugdprofessional een affectieve en seksuele relatie aanging met een cliënt. Opvallend: de organisatie greep niet alleen in, maar diende ook de tuchtklacht in.
Wat gebeurde er
De jeugdprofessional begeleidde dezelfde jongere in meerdere opeenvolgende rollen: jeugdbeschermer, jeugdreclasseerder, mentor en later ambulant begeleider. De jongere meldde dat er een affectieve en seksuele relatie was ontstaan; de jeugdprofessional erkende dit.
Het College is helder: dit is nooit toelaatbaar.
Beroepscode
Het College stelt vast dat de jeugdprofessional meerdere fundamentele normen heeft geschonden:
- Artikel 4 (D) Bevorderen van vertrouwen Het vertrouwen van de cliënt én het vertrouwen in de jeugdzorg zijn ernstig geschaad.
- Artikel 6 (H) Macht en afhankelijkheid De cliënt bevond zich in een kwetsbare positie. De professional had de grens moeten bewaken én tijdig passende maatregelen moeten nemen.
Maatregel
Het College legt de zwaarste maatregel op: doorhaling met ontzegging van het recht om opnieuw in het SKJ-register te worden ingeschreven.
Daarnaast richt het College zich expliciet tot de organisatie: bewaak rolopbouw, langdurige nabijheid en de risico's van het te lang inzetten van dezelfde professional.
Wat kunnen we hiervan leren
Deze situatie bouwde zich op. De jeugdprofessional voelde eerder dat de afstand onvoldoende was. Ze vroeg advies en ondersteuning, maar handelde zelf niet door de casus over te dragen. Dat had gemoeten.
Wanneer nabijheid schuurt, begint de verantwoordelijkheid bij de professional zelf. Daarna volgt de gedeelde verantwoordelijkheid: collega's die doorvragen en begrenzen, leidinggevenden die tijdig ingrijpen, een organisatie die beschermt. Juist dát ontbrak, met grote gevolgen voor de cliënt.
Persoonlijke noot
De jeugdprofessional benoemde eerlijk haar worsteling, maar zette niet de noodzakelijke stap om zichzelf uit de situatie te halen. Dat is de kern van professionele verantwoordelijkheid.
Tegelijk laat deze zaak zien dat het ontbreken van duidelijke begrenzing en ondersteuning een systeem- en cultuurprobleem is. Twijfels over nabijheid moeten altijd besproken worden.
Als zulke signalen blijven liggen, raakt een professional alleen én een jongere onbeschermd. Daarom is alertheid, doorvragen en begrenzen een gezamenlijke opdracht om jongeren én vakmanschap te beschermen.
Artikel 6 | Macht en afhankelijkheid
Gebruik onderstaande vragen om met dit artikel aan de slag te gaan.
Voor jezelf
Wat vraagt deze norm van jouw handelen in een situatie?
Wat zien anderen in jouw handelen terug waaruit blijkt dat je volgens deze norm hebt gewerkt?
Waaruit blijkt aantoonbaar dat jouw afweging past binnen deze norm?
Wanneer zie je dat je hiernaar gehandeld hebt en wanneer niet?
Voor het team
Hoe laten jullie in de praktijk zien dat deze norm jullie handelen stuurt?
Waar zien jullie de aantoonbare onderbouwing vanuit deze norm terug?
Wat doen jullie als die onderbouwing ontbreekt?
Voor managers / MT
Wat doe jij als een professional zegt "ik deed wat nodig was" maar niet kan onderbouwen waarom?
Hoe weet jij of professionals in jouw team afwegingen maken vanuit de beroepscode, of vanuit intuïtie en gewoonte?
Als een soortgelijke zaak uit jouw team voor de tuchtrecht komt, kunnen zij dan uitleggen én onderbouwen hoe zij vanuit de beroepscode hebben gehandeld?
Tot slot
Wat vraagt dit vanaf nu concreet anders van jouw handelen?
Wat moet vaker expliciet besproken worden?
Wat heb jij nodig om professioneel afwegen, onderbouwen en handelen sterker neer te zetten?
Uit Tucht op Vrijdag
52 tuchtzaken uit de jeugdhulp. Geanalyseerd en gekoppeld aan de beroepscode.
Gratis.
Download hier het gratis TOV boek
Wil je dit met je team? Stuur deze pagina door naar je leidinggevende.