Wat gebeurde er?
Een jeugdprofessional begeleidt een gezin in het vrijwillig kader, beide ouders hebben gezag over hun dochter. Een evaluatiegesprek vindt plaats in een restaurant zonder afgesloten ruimte, waar vertrouwelijke informatie mogelijk door anderen kon worden opgevangen.
Via WhatsApp, in een groep met de vader en een hulpverlener erbij, schrijft ze aan de moeder: “Je liegt weer tegen mij (…) je gaat [de dochter] weer gebruiken om te dwingen, manipuleren en liegen (…) stop hiermee.” “De reden dat ik het hier allemaal schrijf is dat ik iedereen alert wil maken op die patronen van jou…”
Ook probeert zij invloed uit te oefenen op het contact van de moeder met een andere ouder en verbindt zij daar gevolgen aan voor het verblijf van de dochter. En bij de veiligheidsafspraken over de dochter wordt de moeder onvoldoende betrokken.
Het College verklaart vier van de zeven klachtonderdelen gegrond.
Beroepscode
Meerdere artikelen worden geschonden:
Artikel 4 (D), bevorderen van het vertrouwen in de jeugdhulp
Artikel 5 (E), respect
Artikel 6 (H), macht en afhankelijkheid
Artikel 8 (G), toestemming voor de professionele relatie
Artikel 10 (J), vertrouwelijkheid
Bij het restaurantgesprek had zij moeten verplaatsen zodra bleek dat er geen afgesloten ruimte was. Professioneel communiceren betekent volgens het College dat ouders, minderjarigen en andere betrokkenen respectvol worden aangesproken. Zij communiceerde op persoonlijk betrekkingsniveau, in aanwezigheid van derden: onprofessioneel, en in strijd met artikel E.
Ook mocht zij niet bepalen met wie de moeder contact had. Omdat de hulp vrijwillig was en beide ouders gezag hadden, moesten beide worden betrokken bij beslissingen over de hulpverlening.
Maatregel
Berisping zonder openbaarmaking. Het College weegt zwaar mee dat nauwelijks is gereflecteerd op het gesprek, de communicatie, het onvoldoende betrekken van de moeder en de eigen machtspositie.
Wat kunnen we hiervan leren?
Betrokkenheid is belangrijk, maar geen vrijbrief om professionele grenzen te verschuiven. Juist wanneer je denkt dat je nu duidelijk moet zijn, wordt reflectie extra belangrijk: welke positie heb ik hier en spreek ik nog vanuit verantwoordelijkheid of vanuit frustratie en overtuiging?
Professionele ruimte vraagt dat je onderzoekt, weegt en navolgbaar onderbouwt waarom jouw handelen in deze situatie professioneel verantwoord is.
Persoonlijke noot
Wat mij in deze uitspraak vooral raakt, is het taalgebruik naar de moeder. Ik ben geschrokken van woorden als “je liegt”, “je manipuleert” en “je gebruikt je dochter”.
Juist als professional moet je je realiseren hoeveel invloed en macht je hebt. Op gesprekken, op beslissingen en soms op het contact tussen ouder en kind. Dan zijn woorden nooit alleen woorden.
Wanneer je ervan overtuigd bent dat je handelt in het belang van een kind, is de vraag belangrijk: beschrijf ik wat ik waarneem, of bepaalt mijn overtuiging hoe ik naar deze ouder kijk?
Macht hoort bij professioneel handelen. Bewust omgaan met die macht ook.
Reflectievraag
Waaraan merk jij dat professionele betrokkenheid persoonlijk wordt, en wat helpt jou dan om opnieuw beroepsethisch te kijken naar je taal en je handelen?
Wil je dit met je team? Stuur deze pagina door naar je leidinggevende.